Verklaring

Steun en deel ons verklaring op Change.org

Steun die Verklaring


Op 23 Februarie 2020 het ’n groep van tien wit Afrikaners, wat deur apartheid bevoordeel is, 'n verklaring uitgereik waarin hulle erkenning gee aan hul aandadigheid in apartheid, en waarin hulle onomwonde aan hul mede-Suid-Afrikaners om verskoning vra.

Die nalatenskap van apartheid het sy letsels op hierdie land gelaat, en dit kan steeds gesien word in sy asembenemende ongelykhede, sekuriteitskomplekse en gepolariseerde openbare debatte.

Tog het ons ook rede om te hoop. In hul daaglikse omgang steek Suid-Afrikaners brûe oor waar daar eens niks was nie. Ons besef dat hierdie brûe slegs sal kan uitbrei en sterker word indien ons ons verlede in die oë kyk en die pyn wat steeds met ons en die meeste Suid-Afrikaners is, erken.

Ons verklaring is entoesiasties begroet deur honderde mense, van alle bevolkingsgroepe, en in verskillende media, wat laat weet het hulle stem saam, en gevra het om by ons aan te sluit.

Hierdie webwerf skep ’n geleentheid vir eendersdenkende mense om die verklaring te steun, om aan die gesprek deel te neem en ons insig te verdiep, en om maniere waarop ons gesonde verhoudings kan bou, voor te stel.

Ons nooi jou om by ons aan te sluit, en dit jou eie te maak.

VERKLARING DEUR BESORGDE SUID-AFRIKANERS

Diep bewus van die letsels wat die onmenslike sisteem van apartheid op ons landsburgers gelaat het,

Ontsteld oor die hernude onsensitiewe en deursigtige pogings om 'n onvoorwaardelike erkenning dat apartheid inderdaad 'n misdaad teen die mensdom is, te ontwyk,

Ons beleef hoe ou wonde weer oopgeruk is en wantroue en verdeeldheid weer posgevat het as gevolg daarvan,

Ons neem kennis van die spontane opwelling van woede in die openbare debat, nie net by hulle wat onder apartheid gely het nie, maar ook by hulle wat daardeur bevoordeel was.

Ons as besorgde burgers wat deur apartheid bevoordeel was, verklaar hiermee:

1) Ons erken dat apartheid 'n misdaad teen die mensdom en moreel onverdedigbaar is,

2) Ons berou ten seerste die lyding van ons medelandgenote onder daardie onmenslike en vernederende bestel en teken onvoorwaardelik apologie aan teenoor al ons medelandgenote,

3) Ons verbind ons tot die uitskakeling van ongelykhede voortvloeiend uit apartheid en neem met waardering kennis van diverse vennootskappe tussen die regering en die privaat sektor, asook privaatsektor en gemeenskapsinisiatiewe om agterstande, armoede en ongelykheid aan te pak,

4) Ons berou die feit dat alle Suid-Afrikaners verhoed was om vryelik op sosiaal en ekonomiese terreine te meng en sodoende ontneem is van die genieting van die ryk diversiteit van die Reënboognasie en geïndoktrineer is op die basis van vrees en vooroordeel. Ons nasie is daardeur armer gelaat.

Hoewel ons in ons persoonlike hoedanighede optree, verteenwoordig ons ook enersdenkende kollegas, vriende en familielede - ons is dit aan hulle verskuldig om standpunt in te neem. Ons is ook geïnspireer deur die vloedgolf stemme van ooreenstemmende denkers wat opgaan in die media en op sosiale netwerke.

Ons bevestig plegtig, in ons persoonlike hoedanighede en as kollektief, ons toewyding aan 'n verenigde en nierassige gemeenskap met gelyke geleenthede vir almal.


16 Junie 2020

In hierdie krisistyd dink ʼn mens onwillekeurig na oor Suid-Afrika se komplekse landskap, en hoe die verlede waaruit ons kom, die hede en ook die toekoms beïnvloed. Ons verklaring van 23 Februarie 2020 is nou selfs nog meer aktueel as toe ons dit uitgereik het. Dit belig die gebeure wat nou voor ons oë afspeel. Dit bied ook 'n platform aan mense om hul aktief te vereenselwig met ’n onvoorwaardelike apologie vir die verlede, en ’n geleentheid vir ons en ander om te help bou aan 'n meer gelyke samelewing, met meer onderlinge begrip, vertroue en respek.

Ons is nie ’n nuwe beweging of ’n politieke groepering nie – ons is slegs ’n groep wit Suid-Afrikaners wat in Februarie gevoel het ons kan ons nie vereenselwig met die voortgesette ontkenning van die skade wat apartheid veroorsaak het nie. Ons het daarom spontaan as individue en as groep ʼn apologie oor apartheid as misdaad teen die menswaardigheid van mede-Suid-Afrikaners, as versoenende gebaar, in ons verklaring aangebied. 

Ons het begin nadink oor hoe ons praktiese uitdrukking kan gee aan ons verbintenis om sosio-ekonomiese ongelykheid aan te pak – die bittere vrug van ’n koloniale- en apartheidsgeskiedenis wat deur geweld en onteiening gekenmerk is – en om die voortslepende sosiale klowe tussen die verskillende segmente van ons bevolking uit te skakel. En toe het die koronakrisis op ons almal toegesak.

'n Proses van diep introspeksie vind tans landswyd plaas en in hierdie proses val die kollig gereeld op die impak van COVID-19 op kwesbare gemeenskappe, wat dikwels grens aan welvarende woonbuurte. Die koronavirus hou 'n spieël voor ons op. Die hele land se fokus is nou tereg gemik op maatreëls om die verspreiding van COVID-19 te beperk. En dit is ook soos dit behoort te wees.

Die Groep van 10 sal binnekort kyk na moontlike maniere om die oogmerke van ons verklaring prakties verder te voer. Ons het reeds 'n paar interessante voorstelle ontvang. As individue met talle ander verantwoordelikhede beplan ons nié om ʼn nuwe organisasie te stig nie. Ons sou egter graag saamwerk met ander groepe wat reeds goeie werk op verskeie gebiede doen om onderlinge begrip en samewerking te bou en om sosio-ekonomiese restitusie te bewerkstellig. Die meeste van ons tien, en baie van die mense wat ons verklaring onderteken het, is reeds aktief betrokke by verwante gemeenskapsprojekte.

Dr Leon Wessels se pas vrygestelde boek Encountering Apartheid’s Ghosts (Naledi, 2020) en die reaksie daarop, het weer eens die belangrikheid en impak van 'n onvoorwaardelike apologie onderstreep, veral by slagoffers van apartheid, terwyl COVID-19 die sosiale klowe en sosio-ekonomiese ongelykheid tussen bevolkingsgroepe onder die vergrootglas plaas. 

Ons wil ons waardering uitspreek teenoor die bykans 1 000 persone wat reeds die verklaring onderteken het. Elke handtekening stuur 'n positiewe boodskap na mede-Suid-Afrikaners dat ons werklik omgee. Ons nooi mede-Suid-Afrikaners, van alle gemeenskapsgroepe, wat net so voel en dink, en wil saambou aan die toekoms, om ook hulle name by te voeg.

- Groep van 10